Dr. Amy-Jane Gielen is gedragsveranderingsexpert en gecertificeerd Tiny Habits® coach die in te huren is als spreker voor organisaties die duurzame verandering willen realiseren door kleine, haalbare stappen . Ze combineert expertise in evidence-based werken met het vertalen van gedragswetenschap naar praktische tools voor concrete impact.
Leren als gewoonte: hoe maak je het vol te houden?
Kan leren een gewoonte worden? En zo ja: hoe zorg je dat het blijft plakken, ook als motivatie wegzakt en de werkdag volloopt? In deze aflevering van Moving Forward, de podcast van GoodHabitz, vertel ik over de wetenschap achter gewoontevorming en wat dat betekent voor leren en ontwikkelen op de werkvloer. De kernvraag: hoe ontwerp je leerprocessen zó, dat leren onderdeel wordt van het dagelijks werk – in plaats van iets extra’s dat erbij moet?
Van motivatie naar ontwerp voor succesvolle gewoontes
In de podcast leg ik uit waarom goede intenties vaak stranden. Niet omdat mensen ongemotiveerd zijn, maar omdat we gedrag verkeerd ontwerpen. Motivatie is grillig. De ene dag is je batterij vol, de andere dag is de bank (of inbox) verleidelijker. Wie leren volledig laat leunen op motivatie, bouwt op drijfzand.
De oplossing zit in het ontwerpen van gedrag. Kleine, haalbare stappen die aansluiten op wat mensen al doen. Denk niet: “we moeten medewerkers structureel een uur per week laten leren”, maar: “welk mini-gedrag kan vandaag al, zonder extra frictie?” Dat is de kern van werken met gewoontes.
Klein is niet naïef, klein gewoontes zijn strategisch
Een hardnekkige misvatting is dat kleine stappen geen echte verandering brengen. In werkelijkheid werkt het precies andersom. Door het leerdoel extreem klein te maken – één pagina lezen, één reflectievraag beantwoorden, één inzicht delen na een meeting – verlaag je de drempel zó ver dat het gedrag altijd kan plaatsvinden.
Juist die herhaalbaarheid is cruciaal. Niet het aantal dagen (21 dagen is een mythe), maar herhaling in wisselende omstandigheden maakt dat gedrag automatiseert. Dat is ook waarom leren niet faalt door gebrek aan ambitie, maar door een te hoge instap.
De rol van de leeromgeving bij het ontwerpen van gewoontes
Leren lukt niet in een omgeving die het actief tegenwerkt. In de aflevering bespreken we waarom leergewoontes alleen standhouden als de context meewerkt:
- Anchor moments: vaste momenten in de werkdag (laptop openen, meeting afronden) die dienen als trigger voor leren.
- Ontwerp van de omgeving: wat ligt er letterlijk voor je neus – een boek, een leerplatform, of je telefoon?
- Samen leren: geen competitie om wie ‘het beste’ leert, maar een gevoel van we doen dit samen.
Voor L&D-professionals en leiders ligt hier een duidelijke opdracht: niet méér programma’s toevoegen, maar obstakels wegnemen.
Waarom vieren essentieel is (en beloning niet hetzelfde is) voor duurzame gewoontes
Een onderschat onderdeel van leren is het vieren van succes. Niet met uitgestelde beloningen of certificaten aan het eind, maar met directe erkenning: goed gedaan! Dat gevoel van vooruitgang – hoe klein ook – is wat het brein helpt om nieuw gedrag te verankeren.
Vieren is iets anders dan belonen. Het gaat niet om externe prikkels, maar om het interne gevoel: ik kan dit. Dat gevoel maakt de volgende herhaling makkelijker. En precies daar ontstaat duurzame ontwikkeling.
Wat je hier als leider of L&D-professional mee kunt
Deze aflevering is relevant voor iedereen die werkt aan een lerende organisatie. De belangrijkste les:
duurzame groei begint niet bij grote ambities, maar bij slim ontworpen gewoontes.
Wil je dat leren een manier van werken wordt, dan vraagt dat om ander denken over motivatie, tijd en succes. Niet harder trekken, maar slimmer ontwerpen.
Wil jij weten voor jouw organisatievraagstuk succesvolle gewoontes leren ontwerpen, boek mij dan als spreker.